شورشی دوست‌داشتنی: زندگی، تکنیک و انقلاب کریگ جونز در دنیای گراپلینگ

در دنیای خشک و جدی هنرهای رزمی، جایی که اکثر قهرمانان چهره‌ای سنگی دارند و در مورد “افتخار” و “سامورایی بودن” صحبت می‌کنند، ناگهان مردی از استرالیا ظاهر شد که تمام قواعد بازی را تغییر داد. او با شورت‌های پلنگی، شوخی‌های اینستاگرامی و شخصیتی که هیچ‌چیز را جدی نمی‌گیرد (جز شکستن پاهای حریفان)، به یکی از بزرگترین ستاره‌های تاریخ جوجیتسو تبدیل شد. کریگ جونز پدیده‌ای است که نشان داد می‌توان نفر دوم بود اما از نفر اول پولسازتر و محبوب‌تر شد. او نه تنها یک گراپلر نخبه است، بلکه با تأسیس “B-Team” و برگزاری تورنمنت CJI، اقتصاد ورزش‌های رزمی را دگرگون کرد. این مقاله تلاشی است برای شناخت مردی که ثابت کرد “خطرناک بودن” و “بامزه بودن” با هم تضادی ندارند.

مقدمه: کریگ جونز کیست و چرا یک نماد فرهنگی است؟

برای پاسخ دقیق به این پرسش که کریگ جونز کیست باید به سال ۲۰۱۷ و مسابقات ADCC در فنلاند برگردیم. تا قبل از آن روز، او فقط یک پسر استرالیایی گمنام بود، اما در عرض چند ساعت با تسلیم کردن اسطوره‌هایی مانند لیاندرو لو، نام خود را در تاریخ ثبت کرد. کریگ جونز متولد ۱۷ ژوئیه ۱۹۹۱ در آدلاید استرالیا است. او متخصص مبارزه بدون لباس (No-Gi) و استاد مسلم قفل‌های پا (Leg Locks) است.

اهمیت آشنایی با کریگ جونز در دو جنبه خلاصه می‌شود: اول، مهارت فنی او در مدرنیزه کردن گاردهایی مانند Z-Guard و حملات پایین‌تنه. دوم، نبوغ مارکتینگ و شخصیت‌پردازی او. او کسی است که با وجود نداشتن مدال طلای ADCC (و کسب دو مدال نقره)، شهرت و درآمدی فراتر از قهرمانان طلا دارد. ورزش رزمی کریگ جونز ترکیبی از جوجیتسوی برزیلی، کشتی کج (Catch Wrestling) و روانشناسی مدرن است. او همچنین مربی گراپلینگ الکساندر ولکانوفسکی (قهرمان UFC) بوده و نقش مهمی در موفقیت‌های او ایفا کرده است.

فصل اول: پسری از آدلاید و شروع دیرهنگام

کریگ جونز برخلاف بسیاری از نوابغ برزیلی که از کودکی روی تاتامی بزرگ شده‌اند، در نوجوانی بیشتر به فوتبال استرالیایی (AFL) و بسکتبال علاقه داشت. او در سال ۲۰۰۶ و در ۱۵ سالگی، با دیدن مبارزات UFC و سازمان پراید، به جوجیتسو علاقه‌مند شد. او در باشگاهی کوچک در آدلاید شروع به تمرین کرد.

نقطه عطف اولیه در مسیر او، پیوستن به باشگاه Absolute MMA در ملبورن و تمرین تحت نظر لاکلان جایلز (Lachlan Giles) بود. لاکلان جایلز که خود دکترای فیزیوتراپی دارد و یک نابغه فنی است، ساختار اصلی ورزش رزمی کریگ جونز را بنا کرد. در این دوران، کریگ یاد گرفت که چگونه با استفاده از آناتومی بدن و اهرم‌ها، بر حریفان قدرتمندتر غلبه کند. او در سال ۲۰۱۵ کمربند مشکی خود را از دستان لاکلان جایلز دریافت کرد و آماده شد تا جهان را شوکه کند.

فصل دوم: زلزله ADCC 2017 و شکار لیاندرو لو

اگر بخواهیم در سوابق کریگ جونز یک روز را به عنوان روز تولد ستاره‌اش انتخاب کنیم، آن روز مسابقات ADCC 2017 است. او به عنوان یک شرکت‌کننده ناشناس وارد جدول وزن ۸۸- کیلوگرم شد. قرعه او وحشتناک بود: لیاندرو لو، یکی از بزرگترین و شکست‌ناپذیرترین قهرمانان تاریخ جوجیتسو.

هیچ‌کس شانسی برای کریگ قائل نبود. اما وقتی مبارزه شروع شد، کریگ جونز با خونسردی گارد خود را کشید، وارد پوزیشن تخصصی‌اش شد و در کمال ناباوری، لیاندرو لو را با یک قفل پاشنه (Rear Naked Choke) تسلیم کرد. سالن در سکوت فرو رفت. او سپس موریلو سانتانا را نیز با سابمیشن شکست داد. اگرچه در نیمه‌نهایی به کینان دوارته باخت، اما آن روز جهان فهمید که کریگ جونز کیست: مردی که می‌تواند غول‌ها را شکار کند.

فصل سوم: پیوستن به “جوخه مرگ داناهر” (DDS)

پس از درخشش در ۲۰۱۷، کریگ جونز تصمیم گرفت برای پیشرفت بیشتر به نیویورک برود و به تیم مشهور “Renzo Gracie” و زیرمجموعه آن یعنی “Danaher Death Squad” (DDS) بپیوندد. این تیم تحت رهبری جان داناهر و با حضور گوردون رایان، گری تانون و نیکی رایان، قطب اصلی نوآوری در جوجیتسو بود.

در این دوره، ورزش رزمی کریگ جونز تکامل یافت. او که قبلاً در قفل پا مهارت داشت، حالا تحت نظر جان داناهر، جزئیات سیستماتیک این فنون را فرا گرفت. رابطه او با گوردون رایان بسیار نزدیک شد و این دو به شرکای تمرینی اصلی یکدیگر تبدیل شدند. کریگ جونز در این دوران تکنیک‌های خود را در مسابقات حرفه‌ای مانند Polaris و EBI به نمایش گذاشت و تقریباً تمام حریفانش را با سابمیشن شکست داد.

فصل چهارم: نفرین مدال نقره (King of Silver)

یکی از جنبه‌های عجیب و حتی کمدی در سوابق کریگ جونز، ناتوانی او در کسب مدال طلای ADCC است. او در سال ۲۰۱۹ در فینال به ماتئوس دینیز باخت (در یک مبارزه بسیار نزدیک و کسل‌کننده که روی تشک کشتی انجام شد). در سال ۲۰۲۲ نیز در فینال به کینان دوارته باخت.

اما نکته جالب اینجاست که کریگ جونز این شکست‌ها را پنهان نکرد، بلکه آن‌ها را به برند خود تبدیل کرد. او خود را “بهترین نفر دوم جهان” نامید و با شوخی کردن در مورد مدال‌های نقره‌اش، محبوبیتی بیشتر از قهرمانان طلا پیدا کرد. او ثابت کرد که شخصیت و کاریزما می‌تواند مهم‌تر از رنگ مدال باشد. او از این موضوع برای فروش ویدیوهای آموزشی‌اش با عناوینی طنزآمیز استفاده کرد و نشان داد که هوش تجاری بالایی دارد.

فصل پنجم: جدایی بزرگ و تاسیس “تیم بی” (B-Team)

در سال ۲۰۲۱، خبری شوکه‌کننده منتشر شد: تیم DDS از هم پاشید. جان داناهر و گوردون رایان راه خود را جدا کردند و تیمی به نام “New Wave” تشکیل دادند، در حالی که کریگ جونز به همراه نیکی رایان (برادر گوردون)، نیکی رودریگز و ایتن کرلینستن، تیم جدیدی را در آستین تگزاس تاسیس کردند.

نام این تیم با هوشمندی “B-Team” (تیم بی) انتخاب شد که اشاره‌ای طنزآمیز به “درجه دوم” بودن یا همان مدال‌های نقره کریگ داشت. اما واقعیت چیز دیگری بود؛ B-Team به سرعت به یکی از قوی‌ترین و محبوب‌ترین باشگاه‌های جهان تبدیل شد. فضای این تیم برخلاف تیم خشک و نظامی داناهر، فضایی شاد، پر از شوخی و موسیقی بود، اما تمرینات در بالاترین سطح ممکن انجام می‌شد. این جدایی باعث ایجاد رقابتی جذاب بین دو باشگاه در تگزاس شد.

فصل ششم: تحلیل فنی و نوآوری‌ها (Z-Guard)

برای اینکه بدانیم چرا کریگ جونز اینقدر خطرناک است، باید جعبه ابزار فنی او را بررسی کنیم. او برخلاف گوردون رایان که سبکی کنترل‌گر دارد، سبکی مبتنی بر “شکستن ناگهانی” (Breaking Mechanics) دارد.

ویژگی‌های فنی بارز او عبارتند از:
Z-Guard (گارد زد): کریگ جونز استاد استفاده از زانو به عنوان سپر (Knee Shield) است. او از این پوزیشن برای ایجاد فاصله و سپس حمله ناگهانی به پاهای حریف استفاده می‌کند.
قفل پاشنه داخلی (Inside Heel Hook): تخصص اصلی او در تمام کردن مبارزات، چرخش ناگهانی و فشار آوردن به رباط‌های زانوی حریف است.
فالس ریپ (False Reap): یکی از نوآوری‌های او استفاده از موقعیت “دروی دروغین” برای گیج کردن حریف و رسیدن به پشت یا پای اوست.
پاور راید (Power Ride): در سال‌های اخیر، او سیستمی برای کنترل حریف از بالا و خسته کردن آن‌ها با استفاده از فشار پاها ابداع کرده که برخلاف جوجیتسوی سنتی است و ریشه در کشتی کج دارد.

فصل هفتم: مربیگری ولکانوفسکی و تاثیر بر MMA

در بحث معرفی کریگ جونز نباید نقش او در MMA را نادیده گرفت. او مربی اختصاصی گراپلینگ الکساندر ولکانوفسکی، قهرمان سابق پروزن UFC است.
تاثیر کریگ در مبارزه ولکانوفسکی با برایان اورتگا کاملاً مشهود بود، جایی که ولکانوفسکی توانست به شکلی معجزه‌آسا از دو سابمیشن مرگبار (گیوتین و مثلث) فرار کند. همچنین در مبارزه با اسلام ماخاچف، ولکانوفسکی توانست دفاع کشتی و فرار از خاک فوق‌العاده‌ای را به نمایش بگذارد که نتیجه تمرینات با کریگ جونز بود. کریگ نشان داد که جوجیتسوی او نه تنها در مسابقات گراپلینگ، بلکه در بالاترین سطح قفس نیز کاربردی است.

فصل هشتم: انقلاب CJI (دعوت‌نامه کریگ جونز)

شاید بزرگترین میراث کریگ جونز، کاری باشد که در سال ۲۰۲۴ انجام داد. او که از دستمزد پایین ورزشکاران در مسابقات ADCC (تنها ۱۰ هزار دلار برای قهرمان) ناراضی بود، تصمیم گرفت تورنمنت خودش را دقیقاً در همان روزهای ADCC برگزار کند.

تورنمنت “CJI” (Craig Jones Invitational) با جایزه ۱ میلیون دلاری برای نفر اول هر وزن، زلزله‌ای در دنیای ورزش ایجاد کرد. بسیاری از ستاره‌های بزرگ، ADCC را رها کردند و به تورنمنت کریگ پیوستند. این کار او باعث شد تا استانداردهای مالی ورزش تغییر کند و ورزشکاران متوجه ارزش واقعی خود شوند. کریگ جونز این تورنمنت را به صورت غیرانتفاعی برگزار کرد و نشان داد که هدفش نه پر کردن جیب خود، بلکه کمک به جامعه ورزشکاران است. این حرکت او را به قهرمان مردم تبدیل کرد.

فصل نهم: بازاریابی و “OnlyFans”

کریگ جونز نابغه استفاده از شبکه‌های اجتماعی است. او متوجه شد که در دنیای امروز، توجه (Attention) پول است. او با پوشیدن لباس‌های عجیب (مانند شورت‌های پلنگی)، شوخی‌های رکیک و حتی باز کردن حساب در پلتفرم OnlyFans (البته برای محتوای طنز و کشتی)، توانست اسپانسرهای زیادی جذب کند.
او تابوهای سنتی “احترام مصنوعی” در هنرهای رزمی را شکست. او نشان داد که می‌توان یک مبارز کشنده بود و همزمان به همه چیز خندید. ویدیوهای آموزشی او با عناوینی مانند “چگونه رد نشویم” (How to Pass Guard) یا “قدرت پایین‌تنه” (Power Bottom) همگی با چاشنی طنز نامگذاری شده‌اند اما محتوای فنی بسیار عمیقی دارند.

جدول مقایسه کریگ جونز با رقبا

برای درک جایگاه او، مقایسه‌ای بین کریگ و شخصیت‌های مرتبط انجام می‌دهیم:

فصل دهم: سوابق کریگ جونز و افتخارات

اگرچه او طلای ADCC ندارد، اما سوابق کریگ جونز بسیار درخشان است:

مدال نقره مسابقات ADCC (2019 و 2022).
قهرمان دسته میان‌وزن و وزن آزاد Polaris Pro.
قهرمان مسابقات EBI (Eddie Bravo Invitational).
قهرمان مسابقات KASAI Pro.
پیروزی در سوپرفایت‌های متعدد مقابل ستارگانی مانند گیلبرت برنز، رونالدو سوزا، و کینان دوارته.
موسس تورنمنت میلیون دلاری CJI.

نکته مهم این است که او بسیاری از حریفان خود را با شکستن پا (شکستن واقعی یا تسلیم کلامی به خاطر ترس از شکستن) مغلوب کرده است که او را به یکی از ترسناک‌ترین فینیشرها تبدیل کرده است.

فصل یازدهم: سبک زندگی “مکزیکی” و حواشی

کریگ جونز علاقه زیادی به فرهنگ مکزیک دارد و اغلب با کلاه مکزیکی و موسیقی اسپانیایی وارد صحنه می‌شود. او حتی سعی کرده اسپانیایی یاد بگیرد (البته بیشتر فحش‌های آن را!).
او از درگیری با دیگران هراسی ندارد. درگیری لفظی مداوم او با گوردون رایان، یکی از جذاب‌ترین داستان‌های دنباله‌دار در اینستاگرام است. با اینکه آن‌ها قبلاً هم‌تیمی و دوست صمیمی بودند، اکنون رقبایی هستند که از هر فرصتی برای کنایه زدن به هم استفاده می‌کنند، هرچند بسیاری معتقدند این درگیری‌ها بخشی از “بیزینس” برای جذب مخاطب است.

فصل دوازدهم: محصولات آموزشی

کریگ جونز یکی از پرفروش‌ترین مدرسان سایت BJJ Fanatics است. دی‌وی‌دی‌های آموزشی او انقلابی در نحوه تدریس ایجاد کردند.
برخی از عناوین مهم او عبارتند از:
“Make Z-Guard Great Again”: احیای گارد زانو.
“Power Bottom”: استراتژی‌های مبارزه از پایین ولی با ذهنیت تهاجمی.
“Leg Locks”: سیستم کامل حملات پا.
او در این آموزش‌ها به جای نشان دادن صدها تکنیک، بر روی مفاهیم (Concepts) تمرکز می‌کند و توضیح می‌دهد “چرا” یک تکنیک کار می‌کند، نه فقط “چگونه”.

نتیجه‌گیری: یاغی که پادشاه شد

کریگ جونز ثابت کرد که برای موفقیت نیازی نیست طبق قواعد دیگران بازی کنید. او مسیری را طی کرد که هیچکس قبل از او نرفته بود. از پسری که در آدلاید آرزوی فوتبالیست شدن داشت، تا مردی که میلیون‌ها دلار به جیب ورزشکاران جوجیتسو سرازیر کرد.

برای کسانی که می‌پرسند کریگ جونز کیست، پاسخ این است: او رابین هود دنیای گراپلینگ است. او شاید تاج پادشاهی ADCC را بر سر نداشته باشد، اما قلب مردم و حساب بانکی پرتری نسبت به پادشاهان دارد. ورزش رزمی کریگ جونز آمیزه‌ای از خشونت فنی و طنز سیاه است. او به ما یاد داد که می‌توان جدی‌ترین کار دنیا (مبارزه) را انجام داد و در عین حال به آن خندید. میراث او، نسلی از گراپلرهاست که می‌دانند ارزششان چقدر است و یاد گرفته‌اند که از پاهای حریف نترسند، بلکه آن‌ها را بشکنند.